Akcja edukacyjna 2025

Zadanie publiczne współfinansowane ze środków Miasta Pabianice – projekt „Zdrowie w misce” – kampania edukacyjna na temat dietoterapii u kotów” zakwalifikował się do programu Mały Grant 2025

Zwierzęta chore, obok opieki lekarskiej, wymagają wielokrotnie specjalistycznej diety. Ze względu na różne schorzenia bądź sytuacje życiowe (czasowe lub przewlekłe, niekiedy dożywotnie) – takie jak niewydolność nerek, cukrzyca, alergie pokarmowe, problemy garstoenterologiczne, niedożywienie, zmiany hormonalne wynikające z choroby lub kastracji oraz wieku i in. – wiele z nich wymaga specjalnie dobranej karmy weterynaryjnej, która ułatwia, a nierzadko wręcz umożliwia, ich codzienne funkcjonowanie. Z badań wererynaryjnych oraz codziennej praktyki wiemy, iż niedostosowanie karmy powoduje perturbacje takie jak problemy rozwojowe zwierząt, brak odpowiedniego postępu leczenia, nasilenie chorób przewlekłych, w zaawansowanych przypadkach także śmierć. Karma tego typu znacząco podnosi koszt utrzymania, jednocześnie jednak jej konsekwentne stosowanie w wielu wypadkach pozwala uniknąć drastyczniejszej i również kosztownej interwencji lekarskiej.
Zasady zdrowego żywienia bytowego oraz odpowiedniego żywienia w już ujawnionych chorobach są także bardzo ważne dla opiekunów zwierząt towarzyszących, które często są narażone na schorzenia wynikające z niewłaściwej diety kotów trzymanych w ludzkich domach, np. niedoborów pojedynczych składników odżywczych, niezbilansowanej diety prowadzącej do nadwagi czy niewydolności nerek. Ważne jest wsparcie odpowiednią dietą kotów osób w złej sytuacji finansowej, aby ich podopieczni nie chorowali z powodu złego żywienia, a w skrajnych sytuacjach nie zostali porzuceni z uwagi na komplikacje zdrowotne czy wiek.

Żywienie kota: choroby – wiek – alergie

Myśląc o swoim życiu jesteśmy świadomi, że w różnych okresach potrzebujemy różnego pokarmu, że kiedy źle się czujemy musimy zmienić dietę, odpuścić np. smażone, kawę czy ostre przyprawy i kłaść na talerz delikatniejsze dania. Co innego kiedy uprawiamy intensywnie sport, a co innego, gdy leżymy przez kilka tygodni na łóżku po wypadku.
Tak samo jest z naszymi zwierzakami, w tym z kotami. Odpowiedni dobór składu, ilości pokarmu i częstotliwości podawania zależnie od wieku, stanu fizjologicznego i ewentualnie choroby, są kluczowe w zdrowym żywieniu i zdrowym (lub w miarę możliwości komfortowym) życiu kota.
Dieta może być elementem profilaktyki i właściwego rozwoju lub też leczenia już zaistniałego problemu zdrowotnego. Inne potrzeby ma kilkudniowy czy kilkutygodniowy kociak, inne dorosły kot czy senior, inne kocica w ciąży i karmiąca, inne kot po kastracji/sterylizacji. Innych diet wymagają koty cierpiące na cukrzycę, choroby nerek, dolnych dróg moczowych, wątroby, serca, stawów, tarczycy, przy alergiach bądź zaburzeniach żołądkowo-jelitowych albo w otyłości.
W przypadku chorób, karma właściwie dobrana do sytuacji może poprawić stan pacjenta, wesprzeć leczenie farmakologiczne, a czasem spowolnić postęp choroby.
Porozmawiajmy więc o kocich dietach.

Żywienie kota: kocięta – kocice karmiące

Ciąża i laktacja niezbędna do karmienia młodych jest jednym z najbardziej wyczerpujących etapów życia każdej samicy ssaka, w tym kocicy. W związku z tym, że podczas ciąży zapotrzebowanie matki na energię, a tym samym apetyt, zwiększa się przeciętnie o 25-50%, najlepszym rozwiązaniem jest karmienie kocicy do woli pokarmem wysokoenergetycznym. Spadek łaknienia może wystąpić na krótko, 2 tygodnie od zapłodnienia i w ostatnim tygodniu przed porodem. Po porodzie zapotrzebowanie na energię rośnie stale aż do 6-7 tygodnia karmienia, kiedy kocięta mogą już większość wartości odżywczych pobierać z innego niż mleko pokarmu.
Koty, jako bezwzględni mięsożercy, czerpią energię z tłuszczu i białka.
W ciągu 63-65 dni ciąży kocica powinna zgromadzić zapasy tkanki tłuszczowej, które przez 2-3 miesiące po porodzie dostarczą jej odpowiedniej energii i pozwolą wyprodukować odpowiednio dużo mleka do karmienia kociąt. Najwięcej produkowanego jest w 3-4 tygodniu karmienia. Dodatkowo, kocica potrzebuje też więcej zasobów do samego utrzymania ciąży i rozwoju płodu.
Zawartość tłuszczu w pokarmie dla kocicy w ciąży i w laktacji powinna wynosić min. 9%, optymalnie 18-35% suchej masy karmy. W grupie tłuszczów ważne jest dostarczenie kwasu arachidonowego oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych DHA i EPA, które wspierają utrzymanie ciąży, właściwy rozwój ośrodkowego układu nerwowoego i siatków oka kociąt.
Minimalna zawartość białka w ciąży wynosi 21,3%, a w czasie karmienia 30% suchej masy pokarmu.
Konieczny jest także dodatek tauryny – jej brak powoduje zamieranie lub deformacje płodów, osłabiony wzrost i rozwój kociąt.
Jeśli kocięta są odchowywane przez matkę i włączamy się w ich żywienie po kilku tygodniach od urodzenia, to możemy to zacząć robić nawet u 2-3-tygodniowych maluszków, podając odrobinę papki/musu z obgotowanego mięsa. Pod koniec 1 miesiąca życia można włączać rozdrobnioną mokrą i rozmoczną suchą karmę dla kociąt oraz przyzwyczajać do picia wody.
Jaki skład powinien mieć właściwy pokarm dla kociąt?
Ponieważ bardzo szybko rosną i zwiększają masę ciała, i muszą się odpowiednio ogrzać, potrzebują dużych zasobów energii i aminokwasów do budowy tkanek: min. 20-22,5% białka i nie mniej niż 9%, a najlepiej powyżej 25% tłuszczów w suchej masie pokarmowej. Należy zwrócić uwagę na obecność aminokwasów niezbędnych, np. argininy oraz kwasów omega-6, np. arachidonowego, który występuje w większych ilościach w olejach roślinnych.
Wymienione składniki odżywcze, w formie odpowiedniej dla kota, znajdują się w produktach pochodzenia zwierzęcego: mięsie ssaków i ryb, tłuszczu rybim, wątrobie (najlepsze źródło tauryny), białym serze, jajach. Część tłuszczów powinna być jednak pochodzenia roślinnego.
Dorosłym kotom węglowodany (cukry) zasadniczo nie są potrzebne jako składnik odżywczy, ale u kocic w czasie reprodukcji i u młodych warto dodać do 10% strawnych węglowodanów, żeby nie doszło do obniżenia poziomu glukozy we krwi (hipoglikemii). Niewielki dodatek włókna może też wspomóc pracę jelit.
Z gotowych diet do karmienia zarówno kociąt, jak i kocic w ciąży stosuje się zwykle pokarm typu junior lub kitten.
Dajcie znać jakie karmy dla kociąt i kocic w ciąży/laktacji stosowaliście i jak się sprawdziły. Czy były to pokarmy gotowe czy robione samodzielnie w domu?

Żywienie kota: kot dorosły – kastrat

Po zakończeniu wzrostu spada zapotrzebowanie kota na składniki służące do szybkiego budowania tkanek. Z drugiej strony dorosłe mogą tracić białko w wyniku wypadania sierści, intensywniejszego złuszczania naskórka itp. U dorosłych kotów zapotrzebowanie na białko jest więc niższe niż u rosnących kociąt, ale wciąż dość wysokie; minimalna wartość to 16% (optymalna 26% i więcej).
W przypadku tłuszczu z kolei, minimalna ilość to 5% suchej masy pokarmu, ale najlepsza dla smakowitości, zapasu surowca do uzyskania energii i przenoszenia witamin rozpuszczalnych w tłuszczach jest wartość 25-40%. Wskazany jest zwiększony udział kwasu GLA, który korzystnie wpływa na stan skóry. Smakowitość pokarmu zwiększa obecność tłuszczu/łoju wołowego, na dalszych pozycjach znajduje się tłuszcz drobiowy i roślinny, jednak trzeba pamiętać, że zarówno zwierzęce jak i roślinne tłuszcze zawierają składniki konieczne dla zdrowia kota, np. w roślinnych jest zawarty kwas arachidonowy, którego kot nie jest w stanie sam wytworzyć w swoim organizmie.
Koty utrzymywane w naszych domach zwykle poddajemy zabiegowi kastracji/sterylizacji po osiągnięciu dojrzałości. W tym przypadku trzeba zwrócić uwagę na wzrost apetytu pojawiający się już kilka dni po zabiegu, który może prowadzić do otyłości, szczególnie u kotów niewychodzących. Zmiany hormonalne po usunięciu gonad (jajników i jąder) powodują ponadto zaburzenia metabolizmu glukozy, co może skutkować problemami cukrzycowymi. W związku z tym, szczególnie przy nielimitowanym odstępie do karmy, należy ograniczyć podaż tłuszczów do 10% suchej masy pokarmu. Ścisła kontrola pobierania pokarmu wyjątkowo ważna jest przez pierwsze 8-15 tygodni po zabiegu, co ułatwi ustabilizowanie sytuacji hormonalnej po odcięciu dopływu hormonów płciowych.
Przyglądając się kotom utrzymywanym w domach należałoby także zastanowić się nad dozowaniem ilości i kaloryczności pokarmu zależnie od aktywności kota. Najprostszym wskaźnikiem właściwej podaży jest stan mięśni i otłuszczenia. Jeśli u zdrowego kota mieści się on w normie zdrowej kondycji ciała, można niczego nie zmieniać. Największą dawkę dzienną będą przyjmowały dorosłe koty aktywne, wychodzące i niekastrowane, najniższą – nieaktywne „kanapowe” kastraty. Należy zwrócić uwagę na szczupłe koty dorosłe wychodzące, szczupłe młode kastrowane przed osiągnięciem pełnej dojrzałości fizycznej i tzw. „niejadki”: gdy mamy do czynienia z kotem, który był wybredny, miał niedowagę już przed kastracją lub naturalnie jest szczupłej konstrukcji, to po zabiegu można, a czasem wręcz należy utrzymywać go na karmie dla kotów dorosłych, a nie dla kastratów.
Jak u Was z karmami dla dorosłych i kastratów? Jakich używacie na co dzień?

Żywienie kota: koci senior

Starsze koty (7-8 lat) i seniorzy (powyżej 10-12 lat) to grupa wiekowa, która również wymaga pewnego namysłu podczas przygotowywania miski.
Około 6-8 roku życia rośnie ryzyko nadwagi i otyłości, z kolei po 10 r.ż. zmniejsza się masa mięśniowa i może dojść do niedowagi. U starszych kotów / seniorów spada aktywność fizyczna, za to rośnie wrażliwość na wszelkie zmiany w środowisku życia.
Zmiany metaboliczne w organizmie kota prowadzą do zmian zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze – różne w każdym z tych dwu okresów.
Zdrowym 6-8-latkom należy zmniejszyć ilość energii w pokarmie, po 10 r.ż. , gdy kot gorzej wykorzystuje dostarczaną energię, należy zwiększyć jej podaż.
Przekładając te stwierdzenia na udział białka i tłuszczów w karmie mamy:

• do 30% białka w suchej masie pokarmu po 10 r.ż.; nie należy przekraczać tej ilości, ponieważ nerki w starszym wieku są mniej wydolne i zbyt dużo białek w pożywieniu może doprowadzić do poważnego uszkodzenia tego narządu
• ponieważ z wiekiem zmniejsza się także zdolność trawienia i przyswajania tłuszczów to zalecana zawartość tych składników powyżej 7-8 r.ż mieści się między 10 a 25% suchej masy pokarmu, dla seniorów powyżej 10 r.ż. – minimum 18%; jeśli mamy jednak podopiecznego nadmiernie przybierającego na wadze – należy zatrzymać się na wartości 18%.
  Karmiliście koty w zaawasowanym wieku? Zdrowe czy z problemami zdrowotnymi?
  Jakie gotowe karmy wykorzystywaliście?
  Jeśli ktoś z Was przygotowywał domowe jedzenie dla starszego kota / seniora podzielcie się przepisem.

Żywienie kota: choroby nerek – dolnych dróg moczowych

Duży odsetek kotów cierpi na problemy układu moczowego – zarówno nerek, jak i dolnych dróg moczowych, głównie pęcherza. Zwykle zagrożenie rośnie z wiekiem. Do najczęstszych problemów należą:

• przewlekła niewydolność nerek, która staje się wielokrotnie przyczyną zgonu – występuje nawet u więcej niż 15% kotów starszych niż 15 lat
• z kolei pęcherz moczowy jest miejscem, w którym często powstają stany zapalne oraz tworzą się kamienie o różnych charakterze.

Kiedy u kota spada apetyt, rośnie pragnienie, a mimo to wydaje się odwodniony (bo oddaje dużo moczu), w dodatku jest osłabiony, może ma też wymioty – mogą to być oznaki niewydolności nerek. Jeśli badania potwierdzą tę diagnozę wtedy oprócz leków należy przestrzegać zasad żywienia dostosowanych do choroby. Kot musi mieć nieograniczony dostęp do wody. Dieta powinna zawierać nieco mniej białka niż dla zdrowego kota, ale białko powinno być wysokowartościowe i łatwo przyswajalne, aby nie doszło do niedoboru, np. białko z jaja, mięsa drobiowego i wołowiny. Dieta powinna zawierać również nieco mniej fosforu niż dla zdrowego kota, np. niewskazane jest podawanie podrobów. Należy kontrolować u lekarza weterynarii stosunek wapnia do fosforu (prawidłowa wartość wynosi od 1:1 do 2:1) oraz poziomu sodu i zależnie od wyników korygować dietę. Ważne jest dostarczanie kwasów omega-3, EPA i DHA. Z powodu zwiększonego wydalania moczu trzeba uzupełniać utratę witamin rozpuszczalnych w wodzie: C i grupy B; w niektórych okresach wskazane jest zwiększenie zawartości witaminy D. Zwraca się też uwagę na korzystne znaczenie suplementów: probiotyków – bakterii wspierających rozkład mocznika.
Do zapalenia pęcherza może dojść u kota w każdym wieku (najczęściej u dorosłych młodych), ale ryzyko się zwiększa w sytuacjach stresowych, przy zmianach diety i przy podawaniu wyłącznie suchej karmy. Jeśli już do tego dojdzie wskazane jest wywołanie zwiększonego oddawania moczu poprzez podawanie leków i/lub podawanie wysokowilgotnej karmy (70-85%), stosowanie wody mineralnej, dodanie do wody odrobiny soli kuchennej, smaku (np. sok z ryby, wywar mięsny).
Kamice mogą wystąpić w nerkach lub w drogach moczowych pod wpływem warunków środowiskowych i diety. Sprzyjają im: nadwaga i otyłość, nadmiar białka w diecie, zaawansowany wiek, choroby przewlekłe (np. niewydolność nerek), brak ruchu, płeć (kocury).
Najczęstsze kamice u kotów to:

• struwitowa (fosforanowo-amonowo-magnezowa) – przede wszystkim u młodych kotów, powstaje w środowisku o zbyt wysokim (alkalicznym) pH moczu
• i oksalatowa (szczawianowo-wapniowa) – częstsza u kotów w średnim wieku, powstaje w środowisku o zbyt niskim (kwaśnym) pH moczu i zbyt dużym stężeniu wapnia w moczu.
  Diety zakwaszające mocz (np. stosowane u kotów sterylizowanych) zapobiegają powstawaniu kamieni struwitowych, ale sprzyjają powstawaniu kamieni oksalatowych. Z kolei stosowanie w dietach dla kotów produktów mlecznych i warzyw prowadzi do alkalizacji moczu, a tym samym ułatwia powstawanie kamieni struwitowych.
  Kamienie struwitowe mogą powstawać w efekcie złej diety, ale można je także rozpuścić z pomocą odpowiedniej diety. Nie ma natomiast metody rozpuszczania kamieni oksalatowych, możliwe jest jednak w tym przypadku stosowanie diety zapobiegawczej.
  Do rozpuszczenia kamieni struwitowych konieczne jest podawanie pokarmu zawierającego 30-40% białka, 0,2-0,8% wapnia, 0,5-0,9% fosforu, 0,04-0,06% magnezu oraz dodatek soli kuchennej, by zwiększyć oddawanie moczu i wydalanie złogów. Profilaktycznie, aby zapobiec nawrotom stosuje się karmy o nieco obniżonej zawartości białka, wapnia, fosforu i magnezu.
  W celu usunięcia kamieni oksalatowych należy zastosować metody chirurgicznie lub rozbić je ultradźwiękami, a następnie zapobiegawczo zastosować dietę zawierającą: 30-40% białka, 0,75% wapnia, 0,2% sodu, 0,71-1,26% fosforu, 0,076-0,14% magnezu oraz dodatek cytrynianu potasu i warzyw (np. marchew, buraki, ziemniaki, seler, kalafior). Należy unikać witaminy D, ale wzbogacić pokarm w witaminę B6. Unikać pokarmów wysokowapniowych (np. mleka, jogurtów, serów).
  Zarówno w przypadku zapalenia pęcherza, jak i kamic wskazane jest wielokrotne karmienie kota lub swobodny dostęp do karmy, aby kot mógł wielokrotnie pobierać pokarm w ciągu doby. W ramach profilaktyki należy także kontrolować wagę kota, nie doprowadzić do nadwagi i otyłości, które sprzyjają kamicom.
  Gotowe diety weterynaryjne dla kotów z przewlekłą niewydolnością nerek określane są terminami „renal”, „kidney” lub „nieren”.
  Diety odnoszące się do chorób dolnych dróg moczowych – „urinary”, ewentualnie z dodaniem określenia dotyczącego rodzaju kamicy, do której dana odmiana jest stosowana.
  Jakie diety nerkowe i urynaryjne sprawdziły się u Was?

Żywienie kota: nadwaga i otyłość

W każdym wieku kot powinien mieć optymalną, właściwą dla etapu rozwoju i jego wielkości, masę ciała. Jeśli odbiega ona mniej lub więcej niż 10% od optimum, wtedy jeszcze nie ma problemu. Niestety, podobnie jak ludzie, także i zwierzęta mogą nabrać nadmiernej masy ciała. Jeśli przekroczy ona wartość +15% mamy do czynienia z nadwagą, jeśli powiększy się o więcej niż 30% mówimy już o otyłości. Wynikają one z nadmiernego pobierania energii w pokarmie w stosunku do aktualnego zapotrzebowania kota, czyli niedostosowania sposobu karmienia do trybu życia i potrzeb fizjologicznych, co prowadzi do magazynowania nadwyżki energii w postaci tkanki tłuszczowej. Nawet 20% kotów może mieć ten problem.
Najbardziej na nadwagę/otyłość narażone są kocury w średnim wieku i wczesnym senioralnym (szczególnie między 5 a 10 rokiem życia), po kastracji (zapotrzebowanie na kalorie spada wtedy nawet o 25-30%!) i przy ograniczonym ruchu. Jeśli kotu brak zajęcia, stały dostęp do miski może mu rekompensować inne niezaspokojone potrzeby. Profilaktyką jest więc na pewno ruch, zabawa, ciekawe środowisko życia zmuszające do aktywności. Wśród kotów rasowych problem najczęściej dotyka rasy krótkowłose i Manx. O właściwym żywieniu na poszczególnych etapach życia kota pisaliśmy w poprzednich postach. Jeśli jednak widzisz, że Twój kot mimo teoretycznie właściwej dawki pokarmowej nabiera nadmiernej masy ciała, wtedy rozważ zmianę sposobu żywienia – może zmniejszenie dawki dobowej, może rozłożenie jej na więcej porcji (nawet kilkanaście w ciągu doby, ale wydzielonych i podawanych o stałych porach, zamiast karmienia „do woli” i nieograniczonego dostępu do miski), może zmiana karmy, np. przejście na mokrą (ma mniejszą gęstość kaloryczną i jej podawanie znacznie rzadziej prowadzi do otyłości), dodanie większej ilości włókna, aby kot miał uczucie sytości przy mniejszej podaży energii. Kot ma mały żołądek, więc nie może zjeść dużej objętościowo porcji na raz; podając mokrą karmę,w której zawiera się mniej kalorii, niż w porcji o tej samej objętości karmy suchej ułatwiamy utrzymanie dobrej wagi i tracenie zbędnego nadmiaru. I zawsze – zorganizowanie kotu większej ilości ruchu. Leczenie rozwiniętej otyłości jest znacznie trudniejsze niż jej zapobieganie, nawet jeśli kot już ma lekką nadwagę.
Nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko wystąpienia wielu chorób, szczególnie przewlekłych: cukrzycy, kamicy dróg moczowych, chorób nerek, problemów z układem ruchu, zwiększonej zapadalności na nowotwory, zaburzeń hormonalnych, spadków odporności, zaburzeń pracy serca, wątroby i in. Koty z nadmierną masą ciąła żyją mniej komfortowo i zwykle krócej niż ich szczuplejsi pobratymcy.
Pamiętajmy, że przekarmiania zwierząt nie jest objawem naszej miłości, lecz raczej braku rozsądku i/lub wiedzy o żywieniu kota w kolejnych okresach jego życia i/lub bieżącej kontroli nad tym co się dzieje z naszym podopiecznym. Doprowadzając do nadwagi i otyłości szkodzimy naszym kotom. Przyjrzyjmy się więc naszym mruczkom i pomyślmy jak powinniśmy zmodyfikować nawyki dietetyczne, aby nie narażać ich na nadwagę/otyłość.
Gotowe karmy dla zwierząt z nadwagą/otyłością są określane terminami: obesity, moderate calorie, light.
Podjęliście kiedyś wyzwanie odchudzania kota? Znacie takie przypadki? Napiszcie o swoich doświadczeniach z opieką nad puszystymi kotami.

Żywienie kota: zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Trzy objawy:

• wymioty (koty wymiotują dość łatwo, więc nie zawsze jest to objaw chorobowy),
• rozwolnienie / biegunka (ostra lub przewlekła)
• i utrata masy ciała (przy zachowanym lub zmienionym pobieraniu pokarmu)
  powinny zwrócić nasza uwagę na stan układu pokarmowego kota. Mogą wchodzić w grę różne typy zapalenia żołądka, wrzody żołądka czy zapalne choroby jelit, zmiany struktury jelit, zmniejszenie lub zwiększenie ich motoryki, zaburzenia wchłaniania lub trawienia, zaburzenia pracy tarczycy, zapalenia trzustki, nowotwory, choroby wirusowe, pasożytnicze, czy wprost zatrucia pokarmowe. Problemy mogą także wynikać z alergii i nietolerancji pokarmowych (np. mleka krowiego), czy ogólnie niewłaściwego żywienia. W wielu wypadkach leczenie wymaga zarówno interwencji farmakologicznej jak i dietetycznej.
  W przypadku chorób zapalnych jelit poważną rolę może odgrywać nadwrażliwość pokarmowa – w takim przypadku dietoterapia jest jednym z istotnych czynników leczniczych. Stosuje się wówczas dietę opartą na jednym rodzaju białka, o wysokiej strawności, gdzie pozostaje niewiele resztek pokarmowych w przewodzie pokarmowym i bezglutenową (bezzbożową) lub diety hydrolizowane, gdzie białko jest rozłożone do prostszych składników, dzięki czemu nie są drażniące dla organizmu kota. U większości kotów poprawa występuje po ok. 2 tygodniach terapii. Jeśli nie ma poprawy należy zmienić składnik białkowy diety. Niekiedy pomocne jest zmodyfikowanie zawartości włókna w pokarmie; szczególnie dobrze się sprawdza w zapobieganiu nawrotom zaparć.
  W przypadku zaburzeń funkcjonowania żołądka i jelit stosuje się diety określane terminami: gastro-intestinal, sensitive, digestive, hypoallergenic (ten rodziaj także w przypadku alergii skórnych).

Żywienie kota: choroby stawów

Choroby stawów u kotów występują dość rzadko. Mogą przyjmować formę choroby zwyrodnieniowej stawów lub, jeśli przebiegają ze stanem zapalnym, nazywane są osteoarthritis. Choroba zwyrodnieniowa polega na niszczeniu chrząstki stawowej, wytwarzaniu w tym miejscu tkanki kostnej i w konsekwencji – deformowaniu powierzchni stawowych. Powoduje to ból, zwierzę kuleje i ogranicza ruch.
Chorobie sprzyja otyłość, wady postawy, nadmierne obciążanie stawów, powtarzające się urazy. Ryzyko zmian zwyrodnieniowych rośnie z wiekiem kota. Profilaktyka u kotów polega przede wszystkim na kontroli wagi i niedopuszczaniu do nadwagi / otyłości oraz na zachęcaniu do umiarkowanego ruchu zwierzęta mało aktywne.
Z dodatków żywieniowych ważne są nienasycone kwasy tłuszczowe EPA i DHA, które działają przeciwzapalnie, glukozamina i siarczan chondroityny hamujące postęp zmian zwyrodnieniowych i wspomagające odbudowę chrząstki stawowej oraz przeciwutleniacze (np. witamina C, E, glutation, melatonina, luteina, likopen, cynk, selen, krzem, mangan i in.). Z produktów domowych można stosować wywary z uszu lub nóg świńskich.
Niektóre firmy produkujące karmy dla zwierząt wypuszczają na rynek serie karm typu „join care” nakierowane na łagodzenie objawów chorób stawów.

Żywienie kota: choroby serca

Choroby serca u kotów mogą wystąpić w każdym wieku. Mogą być to wady wrodzone albo być efektem innych chorób, niekiedy wynikających ze stylu życia. Mogą dotyczyć elementów samego narządu (serca: mięśnia sercowego, zastawek, osierdzia) lub całego układu krążenia.
Odnosząc się do tematu przewodniego naszego cyklu trzeba wprost stwierdzić, że nadwaga, a szczególnie otyłość są czynnikiem fatalnie wpływającym na stan serca i całego układu krążenia. Mogą prowadzić do nadciśnienia tętniczego, przyspieszonej akcji serca, zaburzeń pracy komór serca, które pompują krew, pojawiają się problemy z wydalaniem wody i sodu (składnika soli kuchennej) z organizmu, spada ogólna kondycja kota. Konieczne jest więc w ramach profilaktyki przez całe życie kota właściwe dla wieku i stanu fizjologicznego odżywianie.
Bez wątpienia istotny wpływ na poprawę stanu serca ma odpowiedni poziom tauryny, którą trzeba dostarczyć kotu w przypadku jej niedoboru, szczególnie, że koty nie są w stanie zsyntetyzować tego związku samodzielnie w swoim organizmie, a jest niezbędny do właściwego wykształcenia się mięśnia sercowego i później jego funkcjonowania.
Wskazuje się na potrzebę dodawania L-karnityny i koenzymu Q10, jednocześnie należy ograniczać sól. Przy dłuższym stosowaniu leków moczopędnych (jak furosemid) trzeba pamiętać o dodatku magnezu i niekiedy potasu, które są wydalany z moczem. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe łagodzą problemy z arytmią serca; dostarczamy je głównie z tłuszczem ryb morskich.
Niezwykłym wyzwaniem może się jednak okazać utrzymanie odpowiedniej masy ciała w chorobach serca / niewydolności układu krążenia. Z jednej strony otyłość może sprowokować choroby serca, z drugiej – jedna z konsekwencji chorób serca to wyniszczenie organizmu i niedowaga. W tym drugim przypadku dochodzi do osłabienia, utraty masy ciała, zarówno tkanki tłuszczowej jak i mięśniowej, w wyniku niedotlenienia i niedożywienia tkanek z powodu złej pracy układu krążenia oraz zbyt dużej utraty białka z moczem. Spada też apetyt, więc zwierzęta pobierają mniej pokarmu.
Podstawowe działanie opiekuna powinno wtedy polegać na poprawieniu smakowitości pokarmu poprzez dodawanie wyjątkowo smacznych dla danego kota składników (np. wywarów mięsnych, sosu z ryb, np. tuńczyka, przetworów mlecznych), lekkie podgrzanie karmy co podbija zapach dania, zwiększenie zawartości tłuszczu. Pracujemy nad tym by nasz kot ważył tyle ile powinien ważyć zdrowy osobnik w jego wieku.

Żywienie kota: choroby wątroby

Wątroba, ta „siłownia” organizmu zarówno człowieka jak i kota, może także cierpieć z powodu rozmaitych dolegliwości. Jest niezbędna do tworzenia substancji, z których budowane są tkanki organizmu, do wytwarzania glikogenu (cukrowej substancji zapasowej, którą gromadzi w sobie, a która w razie potrzeby służy do szybkiego dożywienia mięśni czy mózgu); gromadzi też inne zapasy, np. witaminy czy mikrolelementy, np. żelazo, cynk, mangan, miedź. Jednocześnie wątroba oczyszcza organizm z wielu niepotrzebnych lub szkodliwych elementów: substancji toksycznych, zużytych krwinek czy niemożliwych już do zagospodarowania produktów przemiany materii. Dodatkowo, wydziela żółć, która pomaga w trawieniu tłuszczów. Nie do przecenienia jest także jej działanie ochronne, skoro wytwarza przeciwciała walczące z chorobami zakaźnymi. Wspiera także procesy krzepnięcia krwi. Jest to więc narząd o strategicznym znaczeniu dla zdrowia całego organizmu!
Najczęstsze choroby, z jakimi możemy się zetknąć to: zapalenia, stłuszczenia, marskość i nowotwory wątroby. Na powstanie niektórych mamy niestety negatywny wpływ, jeśli:

• doprowadzimy do otyłości kota – nadmiar tłuszczu odłożonego w komórkach wątroby prowadzi do zaburzenia jej funkcjonowania,
• dopuścimy do głodówek – już 2-3-dniowa głodówka u kota prowadzi do uszkodzenia wątroby, tygodniowa może oznaczać jego śmierć,
• lub zatrucia,
• nie odrobaczamy zwierzęcia
  Tak więc elementem profilaktyki będzie wielokrotnie po prostu codzienne właściwe dbanie o jego zdrowie i dobrostan, w tym właściwe, odpowiednie do wieku żywienie i utrzymanie właściwej masy ciała.
  Nie ma jednej właściwej diety w przypadku chorób wątroby, ale zazwyczaj należy przestrzegać przynajmniej dwóch zasad: podzielenia dziennej dawki pokarmu na małe, częściej podawane porcje oraz zmniejszenie ilości białka i miedzi – oba działania pomogą odciążyć uszkodzony narząd. Zazwyczaj dietoterapia jest długotrwała. W przypadku stłuszczenia wątroby lekarz może zalecić dodatek L-karnityny i argininy.
  Z gotowych karm dla kotów z niewydolnością wątroby stosuje się typ „hepatic”.